पिंपरी-चिंचवड :
हातात मोबाईल आणि सोशल मीडियाचा प्रभाव वाढला. पण त्याचवेळी शहरातील व्यावसायिक छायाचित्रकारांच्या उपजीविकेवर मोठा परिणाम झाला आहे. यामुळे पारंपरिक फोटोग्राफी व्यवसाय हळूहळू अडचणीत येताना दिसत आहे. अनेक अनुभवी छायाचित्रकार आता कामाअभावी आर्थिक संकटात सापडले आहेत.
पूर्वी प्रत्येक समारंभात फोटोग्राफर अनिवार्य असायचा. लग्न, वाढदिवस, नामकरण यांसारख्या कार्यक्रमात त्यांची मागणी मोठी होती. आता परिस्थिती बदलली आहे. पाहुणे स्वतःच मोबाईलवर फोटो आणि व्हिडिओ काढतात. त्यामुळे व्यावसायिक छायाचित्रकारांना काम कमी मिळत आहे.
मोबाईल कॅमेऱ्यांची गुणवत्ता वाढली आहे. विविध फिल्टर्स आणि एडिटिंग अॅप्समुळे फोटो आकर्षक दिसतात. त्यामुळे अनेकजण मोबाईलवरच समाधान मानतात. याचा थेट परिणाम छायाचित्रकारांच्या उत्पन्नावर झाला आहे.
रिल्स आणि शॉर्ट व्हिडिओचा ट्रेंडही या बदलाला कारणीभूत ठरत आहे. काही सेकंदांच्या व्हिडिओसाठी लोक वेळ आणि पैसा खर्च करतात. पण दर्जेदार फोटोसाठी मात्र मागणी कमी झाली आहे. यामुळे छायाचित्रकारांच्या कलेची उपेक्षा होत असल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.
अनेक छायाचित्रकार दोन ते तीन दशकांपासून या व्यवसायात आहेत. त्यांनी हजारो कुटुंबांच्या आठवणी जपल्या आहेत. मात्र, सध्याच्या परिस्थितीत त्यांना कामासाठी प्रतीक्षा करावी लागते. काहींवर तर महागडे कॅमेरे विकण्याची वेळ आली आहे. सरकारी कार्यक्रमांमध्ये व्यावसायिकांना संधी द्यावी, अशी मागणी होत आहे. तसेच नागरिकांनीही या कलेची कदर करावी, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मोबाईल आणि प्रोफेशनल फोटोग्राफी यामध्ये मोठा फरक आहे. योग्य प्रकाशयोजना, फ्रेमिंग आणि एडिटिंग यामुळे व्यावसायिक फोटो अधिक दर्जेदार असतात. पण हा फरक आता दुर्लक्षित होत आहे.
“आम्ही आयुष्यभर लोकांचे आनंदाचे क्षण जपले. पण आज आमच्या व्यवसायावरच संकट आले आहे,” अशी व्यथा एका छायाचित्रकाराने व्यक्त केली.
एकूणच, डिजिटल युगाच्या लाटेत पारंपरिक फोटोग्राफी व्यवसाय टिकवण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. या कलेचे जतन करण्यासाठी समाज आणि प्रशासन दोघांनीही पुढाकार घेणे आवश्यक आहे.
