पिंपरी-चिंचवड ः
औद्योगिक आणि शैक्षणिक शहर म्हणून ओळख असलेल्या पिंपरी-चिंचवडमध्ये आता अल्पवयीन गुन्हेगारी गंभीर स्वरूप धारण करत आहे. हातात शालेय दप्तर असण्याच्या वयात अनेक मुले कोयते, तलवारी आणि पिस्तूल घेऊन रस्त्यावर उतरू लागली आहेत. किरकोळ वादातून खुनी हल्ले, टोळक्यांची दहशत, अमली पदार्थांची तस्करी आणि सोशल मीडियावर ‘भाईगिरी’चे प्रदर्शन असे धक्कादायक प्रकार शहरात वाढत आहेत.
गेल्या काही महिन्यांत शहरात घडलेल्या अनेक गंभीर गुन्ह्यांमध्ये अल्पवयीन मुलांचा सहभाग समोर आला आहे. काही ठिकाणी वाढदिवस साजरे करताना कोयते फिरवणे, तर काही ठिकाणी रील बनवण्यासाठी शस्त्रांचे प्रदर्शन करण्याचे प्रकार उघड झाले आहेत. सोशल मीडियावर ‘डॉन’ बनण्याची स्पर्धा सुरू असल्याचे चित्र दिसत आहे.
विशेष म्हणजे, १२ ते १७ वयोगटातील तरुणांमध्ये धाक निर्माण करण्याची मानसिकता वाढत आहे. इंस्टाग्राम रील्स, गुन्हेगारीवर आधारित वेबसिरीज आणि आक्रमक गाण्यांचा प्रभाव या मुलांवर स्पष्टपणे दिसून येत आहे. स्वतःभोवती टोळके तयार करून परिसरात वर्चस्व निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
काही अल्पवयीन मुले अमली पदार्थांच्या रॅकेटमध्येही अडकत आहेत. व्यसन पूर्ण करण्यासाठी आणि झटपट पैसा मिळवण्यासाठी ही मुले तस्करांच्या संपर्कात येत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये महागड्या गाड्या, मोबाईल आणि चैनीच्या वस्तूंच्या हव्यासातून गुन्हेगारीकडे वळल्याचेही समोर आले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, ही समस्या केवळ आर्थिक परिस्थितीशी संबंधित नाही. उच्चभ्रू कुटुंबातील मुलांमध्येही ही प्रवृत्ती वाढताना दिसत आहे. पालकांचा वेळ न मिळणे, घरातील संवाद कमी होणे आणि सोशल मीडियाचे वाढते आकर्षण यामुळे अनेक मुले मानसिकदृष्ट्या एकाकी होत आहेत. त्यातूनच ‘दहशत म्हणजेच ओळख’ अशी चुकीची मानसिकता तयार होत आहे.
शहरातील काही शाळा आणि महाविद्यालयांबाहेर टोळक्यांची वर्दळ वाढल्याने पालकांमध्येही भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. “मुलगा कोणासोबत फिरतो, मोबाईलमध्ये काय पाहतो आणि रात्री कुठे जातो याकडे पालकांनी गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज आहे,” असे आवाहन समुपदेशकांकडून केले जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मुलांना सतत टोमणे मारण्याऐवजी त्यांच्याशी संवाद वाढवणे आवश्यक आहे. क्रीडा, कला, तांत्रिक कौशल्य आणि सामाजिक उपक्रमांमध्ये मुलांना सहभागी करून घेतल्यास त्यांची ऊर्जा योग्य दिशेला वळू शकते. शाळांनीही समुपदेशन आणि मानसिक आरोग्य विषयक उपक्रम वाढवण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, वाढत्या अल्पवयीन गुन्हेगारीमुळे पिंपरी-चिंचवड शहरासमोर मोठे सामाजिक आव्हान उभे ठाकले आहे. वेळेत उपाययोजना न झाल्यास ही समस्या आणखी गंभीर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
