रस्ते अपघातातील मृत्यू रोखण्यासाठी मोठी मोहीम; पिंपरी-चिंचवड आणि पुण्यात नागरिकांना जीवनरक्षक प्रशिक्षण
पिंपरी-चिंचवड :
वाढती वाहनसंख्या, दाट वाहतूक आणि अपघातांच्या घटनांमुळे पुणे जिल्हा नेहमीच चर्चेत असतो. मात्र आता अपघातग्रस्तांच्या मदतीसाठी पुणे जिल्ह्याने राज्यात आदर्श निर्माण केला आहे. रस्ते अपघातात जखमी झालेल्यांना वेळेत मदत मिळावी यासाठी राबविण्यात येत असलेल्या ‘गुड समेरिटन’ अर्थात ‘देवदूत’ उपक्रमात पुणे जिल्हा राज्यात प्रथम क्रमांकावर पोहोचला आहे. पिंपरी-चिंचवड आणि पुणे परिसरातील तब्बल ३,५०० हून अधिक नागरिकांना जीवनरक्षक प्रशिक्षण देण्यात आले असून ते आता आपत्कालीन परिस्थितीत मदतीसाठी सज्ज झाले आहेत.
१०८ रुग्णवाहिका सेवा, बीव्हीजी फाउंडेशन आणि टाटा मोटर्स यांच्या संयुक्त विद्यमाने ही मोहीम राबविण्यात येत आहे. जानेवारी २०२५ पासून सुरू झालेल्या या उपक्रमाला नागरिकांचा मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. राज्यभरात हजारो नागरिकांना प्रशिक्षण देण्यात आले असून त्यामध्ये पुणे जिल्ह्याने आघाडी घेतली आहे.
रुग्णवाहिका येण्यापूर्वीच मिळणार मदत
रस्ते अपघातानंतरची पहिली काही मिनिटे अत्यंत महत्त्वाची असतात. या काळात योग्य उपचार मिळाल्यास अनेकांचे प्राण वाचू शकतात. याच उद्देशाने नागरिकांना विशेष प्रशिक्षण दिले जात आहे. अपघातस्थळी जखमींना सुरक्षित हाताळणे, रक्तस्राव नियंत्रित करणे, सीपीआर देणे आणि आपत्कालीन मदत पोहोचविणे याचे प्रशिक्षण यात समाविष्ट आहे.
मोबाईलवर येणार तात्काळ अलर्ट
प्रशिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित नागरिकांना १०८ आपत्कालीन व्यवस्थेशी जोडले जाते. त्यांच्या परिसरात अपघात किंवा गंभीर वैद्यकीय घटना घडल्यास मोबाईलवर तात्काळ सूचना पाठविली जाते. त्यामुळे रुग्णवाहिका पोहोचण्यापूर्वीच प्रशिक्षित नागरिक घटनास्थळी पोहोचून प्राथमिक उपचार सुरू करू शकतात.
पिंपरी-चिंचवडसाठी उपक्रम ठरणार वरदान
पिंपरी-चिंचवड, हिंजवडी, पुणे-मुंबई महामार्ग, देहूरोड, चाकण, तळेगाव आणि औद्योगिक पट्ट्यांमध्ये अपघातांचे प्रमाण तुलनेने अधिक आहे. अशा भागांमध्ये प्रशिक्षित ‘देवदूत’ उपलब्ध असल्याने जखमींना तातडीची मदत मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
जीवन वाचविण्याचा नवा मंत्र
या उपक्रमामुळे सर्वसामान्य नागरिक केवळ प्रेक्षक न राहता प्रत्यक्ष मदतनीस बनत आहेत. अपघातग्रस्तांना सुवर्णक्षणात मदत मिळाल्यास मृत्यूदर कमी होऊ शकतो. त्यामुळे हा उपक्रम रस्ते सुरक्षेसाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
अधिकाऱ्यांचे मत
“अपघातानंतरची सुरुवातीची काही मिनिटे अत्यंत निर्णायक असतात. योग्य प्रशिक्षण मिळाल्यास सामान्य नागरिकही जीव वाचविण्याचे काम करू शकतात. त्यामुळे ‘देवदूत’ उपक्रमाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे.”
– डॉ. ज्ञानेश्वर शेळके, मुख्य संचालन अधिकारी, महाराष्ट्र आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा
पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमध्ये तयार झालेले हे ‘देवदूत’ आता रस्त्यांवरील अपघातग्रस्तांसाठी आशेचा किरण ठरत असून, वेळेत मिळणारी मदत अनेकांचे प्राण वाचविण्यात मोलाची भूमिका बजावणार आहे.
