नवी दिल्ली
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील शांतता कराराबाबत अजूनही अनिश्चितता कायम असून, हा करार अद्याप अंतिम झालेला नाही, असे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले आहे. जी-7 परिषदेदरम्यान इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष अब्देल फताह अल-सिसी यांच्यासोबत झालेल्या चर्चेत त्यांनी सांगितले की, सध्या दोन्ही देशांमध्ये केवळ सामंजस्य करारावर (एमओयू) स्वाक्षरी झाली असून, अनेक महत्त्वाचे तपशील अजून निश्चित करणे बाकी आहे.
ट्रम्प यांनी इराणला कठोर इशारा देताना म्हटले आहे की, “जर त्यांनी कराराच्या अटींचे पालन केले नाही, तर आम्ही त्यांच्यावर पुन्हा बॉम्बहल्ला करू.” त्यांच्या या वक्तव्यामुळे आंतरराष्ट्रीय राजकारणात पुन्हा तणाव वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, ट्रम्प यांनी दावा केला की या करारामुळे जागतिक बाजारपेठांमध्ये विश्वासाचे वातावरण निर्माण झाले असून, व्यापार आणि गुंतवणुकीवर सकारात्मक परिणाम दिसत आहेत. तसेच, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी जहाज वाहतूक पुढील एक-दोन दिवसांत पूर्णपणे सामान्य होईल, असा दावाही त्यांनी केला.
सीएनएनच्या अहवालानुसार, लीक झालेल्या मसुद्यात होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचा थेट उल्लेख नसून, केवळ पर्शियन आखात आणि ओमानच्या आखातादरम्यानची जलवाहतूक 30 दिवसांच्या आत पूर्वस्थितीत आणण्याचे संकेत देण्यात आले आहेत. मात्र या तरतुदी अस्पष्ट असल्याने भविष्यात विविध अर्थ काढले जाण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
गेल्या 24 तासांतील घडामोडींमध्ये होर्मुझ सामुद्रधुनीतून जहाजांच्या सुरक्षित मार्गाची हमी इराण आणि ओमान यांनी दिली आहे. दुसरीकडे, ट्रम्प यांनी इस्रायल-हिजबुल्लाह संघर्षात सीरियाची भूमिका महत्त्वाची ठरू शकते, असे सूचक वक्तव्य केले आहे. इराणच्या संसद अध्यक्षांनी लेबनॉनसह सर्व आघाड्यांवरील युद्ध थांबवण्याची मागणी केली आहे.
चीननेही या घडामोडींवर प्रतिक्रिया देताना अमेरिका-इराण चर्चेचा पुढील टप्पा अधिक कठीण असेल, असा इशारा दिला असून, शांतता टिकवण्यासाठी सर्व पक्षांनी प्रयत्न करावेत, असे म्हटले आहे.
दरम्यान, ट्रम्प यांनी संपूर्ण कराराचा मजकूर येत्या काही दिवसांत सार्वजनिक केला जाईल, असे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे या करारातील नेमक्या अटी आणि भविष्यातील परिणाम याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
