देशातील आयआयटींमध्ये तब्बल ४,८०४ प्राध्यापक पदे रिक्त; २३ संस्थांपैकी ३८ टक्के पदे भरलीच नाहीत
नवी दिल्ली : देशातील प्रतिष्ठित भारतीय तंत्रज्ञान संस्था (IIT) मोठ्या प्रमाणावर विस्तार करत असतानाच प्राध्यापकांच्या रिक्त पदांचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. आयआयटी परिषद (IIT Council) आणि सरकारी नोंदींनुसार, देशातील २३ आयआयटींमध्ये मंजूर असलेल्या १२,४९८ प्राध्यापक पदांपैकी ४,८०४ पदे सध्या रिक्त आहेत. म्हणजेच जवळपास ३८ टक्के पदांवर अद्याप नियुक्ती झालेली नाही.
याचा अर्थ, प्रत्येक पाचपैकी जवळपास दोन प्राध्यापक पदे रिक्त आहेत. ही परिस्थिती उच्च शिक्षणाच्या गुणवत्तेसाठी चिंतेची बाब मानली जात आहे.
सध्या देशभरातील अनेक आयआयटी संस्थांमध्ये नवीन कॅम्पस उभारले जात आहेत, विद्यार्थ्यांच्या प्रवेश क्षमतेत वाढ केली जात आहे आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाशी संबंधित नवीन अभ्यासक्रम सुरू करण्यात येत आहेत. मात्र, या विस्ताराला आवश्यक तेवढे अध्यापन कर्मचारी उपलब्ध नसल्याने शिक्षण आणि संशोधनाच्या गुणवत्तेवर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
रिक्त पदे भरण्याची प्रक्रिया सुरू असली तरी नवीन प्राध्यापकांची निवड, मुलाखती आणि नियुक्ती प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी बराच कालावधी लागणार असल्याचे शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत आहे.
दरम्यान, सर्व आयआयटींची परिस्थिती सारखी नसून आयआयटी धारवाड आणि आयआयटी पालक्कड यांनी या बाबतीत उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे. आयआयटी धारवाडमध्ये केवळ १ टक्का, तर आयआयटी पालक्कडमध्ये फक्त ५ टक्के पदे रिक्त असल्याचे आकडेवारीतून समोर आले आहे.
उच्च शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक स्तरावरील संशोधन, गुणवत्तापूर्ण अध्यापन आणि आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत आयआयटींचे स्थान अधिक मजबूत करण्यासाठी रिक्त प्राध्यापक पदे तातडीने भरणे आवश्यक आहे. अन्यथा वाढत्या विद्यार्थी संख्येच्या तुलनेत अध्यापनाचा ताण अधिक वाढण्याची शक्यता आहे.
