नवी दिल्ली, प्रतिनिधी : राष्ट्रीय शैक्षणिक संशोधन आणि प्रशिक्षण परिषद (एनसीईआरटी)ने शालेय अभ्यासक्रमात महत्त्वपूर्ण बदल करत इयत्ता नववीच्या सामाजिक शास्त्राच्या पाठ्यपुस्तकात प्रथमच १९७५ ते १९७९ या कालावधीत लागू करण्यात आलेल्या आणीबाणीचा समावेश केला आहे. राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० (एनईपी २०२०) अंतर्गत इतिहासातील महत्त्वाच्या घटनांची अधिक व्यापक आणि संतुलित माहिती विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचवण्याच्या उद्देशाने हा बदल करण्यात आला आहे.
नवीन अभ्यासक्रमानुसार विद्यार्थ्यांना भारताच्या लोकशाही प्रवासातील महत्त्वाच्या टप्प्यांबाबत अधिक सखोल माहिती मिळणार आहे. आणीबाणीचा कालखंड हा भारतीय राजकीय इतिहासातील एक महत्त्वाचा आणि चर्चेचा विषय मानला जातो. त्यामुळे या घटनेचा अभ्यास विद्यार्थ्यांना देशाच्या संविधानिक आणि लोकशाही व्यवस्थेचे आकलन अधिक प्रभावीपणे करून देईल, असे शिक्षण क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.
एनसीईआरटीने राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण २०२० च्या अनुषंगाने अभ्यासक्रम अधिक समकालीन, विश्लेषणात्मक आणि विद्यार्थीकेंद्रित करण्यावर भर दिला आहे. त्याअंतर्गत इतिहासातील विविध महत्त्वाच्या घटनांचा समावेश करून विद्यार्थ्यांना व्यापक दृष्टिकोन देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, आणीबाणीचा कालखंड, त्यामागील राजकीय परिस्थिती, त्याचे सामाजिक आणि लोकशाही व्यवस्थेवर झालेले परिणाम यांचा अभ्यास विद्यार्थ्यांना भारतीय लोकशाहीच्या मूल्यांचे महत्त्व समजून घेण्यास मदत करेल.
एनसीईआरटीच्या या निर्णयामुळे शैक्षणिक आणि राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरू झाली असून, इतिहास अध्यापन अधिक सर्वसमावेशक करण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.
