पिंपरी-चिंचवड –
उन्हाळ्याचा कडाका वाढताच शहरातील गच्च्या पुन्हा एकदा जिवंत झाल्या आहेत. घराघरांत वाळवणाची लगबग सुरू झाली आहे. पांढऱ्याशुभ्र कुरडया, रंगीबेरंगी पापड आणि शेवया यांचा दरवळ परिसरात पसरला आहे. वर्षभराच्या साठवणीसाठी महिलांची धांदल उडाल्याचे चित्र दिसत आहे.
गृहनिर्माण सोसायट्यांमध्ये महिलांचे गट तयार होत आहेत. एकत्र येऊन काम केले जाते. गप्पा, गाणी आणि उखाण्यांमुळे कामाला रंग चढतो. उन्हाचा त्रास कमी जाणवतो. गव्हाचा चिक काढणे, पापड लाटणे, शेवया पाडणे अशी कामे उत्साहात पार पडतात.
घरगुती पदार्थांना वर्षभर मोठी मागणी असते. सण-उत्सव आणि पाहुणचारासाठी हे पदार्थ उपयुक्त ठरतात. कुरडया, शेवया, पापड, सांडगे, वेफर्स असे विविध प्रकार तयार केले जात आहेत. नाचणी आणि ज्वारीच्या पदार्थांनाही प्राधान्य दिले जात आहे.
सोशल मीडियामुळे या कामाला नवा आयाम मिळाला आहे. व्हॉट्सअॅप आणि इंस्टाग्रामवरून ऑर्डर घेतल्या जात आहेत. नोकरी करणाऱ्या कुटुंबांना घरगुती पदार्थ हवे असतात. त्यामुळे महिलांना घरबसल्या उत्पन्नाचा मार्ग मिळाला आहे. काही ठिकाणी बचत गट एकत्र येऊन मोठ्या प्रमाणात उत्पादन करत आहेत.
यंत्रांमुळे काम सोपे झाले आहे. शेवया पाडण्यासाठी छोटे यंत्र वापरले जाते. वेळ वाचतो. उत्पादन वाढते. काही महिलांना रोजंदारीची संधी मिळत आहे.
“बाजारात सर्व काही मिळते. पण घरच्या पदार्थांची चव वेगळीच असते. आम्ही सोसायटीत एकत्र येऊन पापड बनवतो. कामाचा ताणही कमी होतो आणि परंपरा टिकते,” असे मत गृहिणी सुमन गुंजाळ यांनी व्यक्त केले.
उन्हाळ्यातील ही वाळवण संस्कृती केवळ खाद्यपदार्थांपुरती मर्यादित नाही. ती परंपरा, एकजूट आणि स्वावलंबन यांचेही दर्शन घडवत आहे.
गच्च्यांवर रंगली वाळवणाची धामधूम; उन्हाळ्यात घराघरांत पारंपरिक चवींचा सुगंध महिलांची लगबग वाढली; ‘होममेड’ पदार्थांना सोशल मीडियावरून मोठी मागणी
