पिंपरी-चिंचवड |
पिंपरी-चिंचवड शहरात उन्हाचा पारा चाळीशी पार करत आहे. अशा कडाक्याच्या उन्हात फिटनेसच्या वेडापायी तरुण भरउन्हात घाम गाळत आहेत. मात्र, हा अतिउत्साह जीवावर बेतू शकतो. हवामानातील बदलांमुळे शरीरावर येणारा ताण ओळखून व्यायामात बदल करणे आता अनिवार्य झाले आहे, असा इशारा आरोग्य विभागाने दिला आहे.
मैदानांवर वाढती गर्दी, वाढता धोका
शहरातील जिम आणि खेळाची मैदाने सध्या गर्दीने फुलली आहेत. पोलीस आणि सैन्य भरतीची तयारी करणारे तरुण कडाक्याच्या उन्हात तासनतास सराव करत आहेत. भरउन्हात धावणे आणि जड व्यायाम केल्याने शरीरातील पाण्याचे प्रमाण वेगाने कमी होत आहे. कडक उन्हात व्यायाम केल्याने ‘हीट स्ट्रोक’चा धोका वाढतो. चक्कर येणे किंवा शुद्ध हरपण्याचे प्रकार शहरात समोर येत आहेत. शरीराचे तापमान अचानक वाढल्याने अंतर्गत अवयवांवर ताण येतो, असे डॉक्टरांचे म्हणणे आहे.
आरोग्य विभागाची नियमावली:
– दुपारी १२ ते ४ या वेळेत मैदानी व्यायाम पूर्णपणे टाळा.
– व्यायामाच्या दरम्यान आणि नंतर भरपूर पाणी प्या.
– लिंबू सरबत किंवा ताक यांसारख्या नैसर्गिक पेयांचा वापर करा.
– प्रोटिन सप्लिमेंट्सचा अतिवापर टाळा, ते किडनीवर ताण आणू शकतात.
आहार आणि विश्रांतीचा ताळमेळ
व्यायामाइतकाच आहार महत्त्वाचा आहे. उन्हाळ्यात जड अन्न खाणे टाळावे. मोड आलेली कडधान्ये आणि फळांचा आहारात समावेश करा. पुरेसा आहार न घेता व्यायाम केल्यास तीव्र थकवा जाणवतो. व्यायामानंतर किमान ७ ते ८ तासांची शांत झोप आवश्यक आहे. शरीर पुन्हा कार्यक्षम होण्यासाठी विश्रांतीची गरज असते. थकलेल्या शरीरावर व्यायामाचा अधिक ताण देऊ नका.
तज्ज्ञांचा सल्ला
“हवामानाचा विचार करूनच व्यायामाची तीव्रता ठरवावी. शरीर थकण्याचे संकेत देत असेल तर त्वरित थांबावे. तज्ज्ञांच्या सल्ल्याशिवाय कोणताही अघोरी प्रयोग करू नका,” असे आवाहन वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी केले आहे.
फिटनेस महत्त्वाचा आहेच, पण एका दिवसात शरीर बनवण्याच्या नादात आरोग्याशी खेळ करू नका. उन्हाचा चटका कमी होईपर्यंत संयम पाळा आणि सुरक्षित व्यायाम करा.
