पुण्यात उघडकीस आलेल्या बनावट दारू प्रकरणानंतर राज्यभर सतर्कता वाढविण्यात आली असताना ठाणे जिल्ह्यातील भिवंडी येथे अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई करत तब्बल ६ टन मेथेनॉल जप्त केल्याने एकच खळबळ उडाली आहे. जप्त करण्यात आलेल्या मेथेनॉलचा वापर बनावट मद्यनिर्मितीसाठी होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असून या कारवाईमुळे राज्यातील अवैध मद्य व्यवसायाच्या साखळीचा पर्दाफाश होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत.
पुण्यातील बनावट दारू प्रकरणामुळे आधीच प्रशासनावर दबाव वाढला होता. या प्रकरणाच्या तपासादरम्यान राज्यातील विविध भागांमध्ये विशेष तपास मोहीम राबविण्यात येत आहे. त्याचाच एक भाग म्हणून भिवंडी परिसरातील संशयित गोदामे, औद्योगिक युनिट्स आणि रासायनिक पदार्थांच्या साठ्यांची तपासणी करण्यात आली. या तपासणीदरम्यान मोठ्या प्रमाणावर मेथेनॉलचा साठा आढळून आल्याने अधिकाऱ्यांनी तातडीने कारवाई केली.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, जप्त करण्यात आलेले मेथेनॉल अत्यंत धोकादायक रसायन असून त्याचा वापर औद्योगिक प्रक्रियांमध्ये केला जातो. मात्र त्याचा गैरवापर करून बनावट मद्य तयार केले जाते. अशा प्रकारचे मद्य मानवी आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकते. मेथेनॉलयुक्त दारूचे सेवन केल्यास अंधत्व, मेंदूवरील गंभीर परिणाम आणि मृत्यूही ओढवू शकतो. त्यामुळे या कारवाईकडे अत्यंत गंभीर स्वरूपात पाहिले जात आहे.
तपास यंत्रणांच्या प्राथमिक माहितीनुसार, जप्त करण्यात आलेल्या मेथेनॉलच्या साठ्यामागे एक संघटित नेटवर्क कार्यरत असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. या साठ्याचा पुरवठा कुठून झाला, तो कुठे पाठविण्यात येणार होता आणि त्यामागे कोणते आर्थिक हितसंबंध आहेत याचा तपास सुरू करण्यात आला आहे. काही संशयित व्यक्तींची चौकशी सुरू असून संबंधित कागदपत्रे आणि व्यवहारांची पडताळणी केली जात आहे.
भिवंडी हे राज्यातील महत्त्वाचे गोदाम आणि लॉजिस्टिक केंद्र मानले जाते. मुंबई, ठाणे, कल्याण, नवी मुंबई आणि इतर भागांशी असलेल्या संपर्कामुळे मोठ्या प्रमाणावर मालाची वाहतूक या परिसरातून होत असते. त्यामुळे या भागात एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर मेथेनॉलचा साठा आढळून आल्याने तपास यंत्रणांचे लक्ष अधिक वेधले गेले आहे. या प्रकरणाचे धागेदोरे मुंबई महानगर क्षेत्रातील काही भागांशी जोडलेले असू शकतात, अशी शक्यता अधिकाऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, राज्य सरकारने बनावट दारू आणि अवैध रासायनिक पदार्थांच्या साठ्यांविरोधात कठोर कारवाई करण्याचे निर्देश दिले आहेत. अन्न व औषध प्रशासन, राज्य उत्पादन शुल्क विभाग, पोलीस यंत्रणा आणि स्थानिक प्रशासन यांच्या संयुक्त पथकांकडून विविध ठिकाणी छापेमारी सुरू आहे. नागरिकांच्या जीवाशी खेळणाऱ्या अशा अवैध उद्योगांना कोणतीही दया दाखविली जाणार नसल्याचा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मेथेनॉलसारख्या रसायनांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी उत्पादन, साठवणूक, वाहतूक आणि विक्री या संपूर्ण साखळीवर अधिक प्रभावी देखरेख आवश्यक आहे. अन्यथा अशा पदार्थांचा वापर करून बनावट मद्यनिर्मिती करणारी टोळी पुन्हा सक्रिय होण्याचा धोका कायम राहू शकतो.
भिवंडीतील या कारवाईमुळे राज्यभरात खळबळ उडाली असून पुण्यातील बनावट दारू प्रकरणानंतर आता तपासाचा फोकस अवैध रासायनिक पुरवठा साखळीवर केंद्रित झाला आहे. येत्या काही दिवसांत या प्रकरणात आणखी धक्कादायक खुलासे होण्याची शक्यता तपास यंत्रणांकडून व्यक्त केली जात आहे.
