मुंबई : महाराष्ट्र विधान परिषद निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. महायुती आणि महाविकास आघाडी या दोन्ही प्रमुख आघाड्यांनी उमेदवार निवड, जागावाटप आणि मतदारसंघनिहाय रणनीती आखण्यासाठी जोरदार हालचाली सुरू केल्या आहेत. आगामी निवडणुकीत आपले वर्चस्व सिद्ध करण्यासाठी दोन्ही बाजूंनी प्रयत्नांची पराकाष्ठा सुरू असल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.
विधान परिषद ही राज्याच्या विधिमंडळातील वरिष्ठ सभागृह मानली जाते. स्थानिक स्वराज्य संस्था, शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांतून सदस्य निवडले जात असल्याने या निवडणुकीचे स्वरूप विधानसभा किंवा लोकसभा निवडणुकांपेक्षा वेगळे असते. मात्र, या निवडणुकीतून पक्षांची संघटनात्मक ताकद आणि स्थानिक पातळीवरील प्रभाव स्पष्ट होत असल्याने सर्वच पक्षांसाठी ती महत्त्वाची मानली जाते.
सत्ताधारी महायुतीमध्ये भारतीय जनता पक्ष, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यात जागावाटपावर अनेक फेऱ्यांच्या चर्चा झाल्यानंतर प्राथमिक सहमती झाल्याचे समजते. मात्र काही मतदारसंघांमध्ये इच्छुकांची संख्या अधिक असल्याने उमेदवारीवरून नाराजीचे सूर उमटत आहेत. अनेक ठिकाणी पक्षश्रेष्ठींना नाराज कार्यकर्त्यांची समजूत काढण्यासाठी पुढाकार घ्यावा लागत आहे.
दुसरीकडे महाविकास आघाडीनेही निवडणुकीसाठी कंबर कसली आहे. काँग्रेस, उद्धव ठाकरे यांची शिवसेना आणि शरद पवार यांच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रवादी काँग्रेस यांनी एकत्रित लढतीची तयारी सुरू केली आहे. सत्ताधारी पक्षांविरोधातील असंतोष, शेतकरी प्रश्न, बेरोजगारी, महागाई आणि स्थानिक विकासाच्या मुद्द्यांवर मतदारांपर्यंत पोहोचण्याची रणनीती आखण्यात येत आहे.
पुणे, नाशिक, कोकण, मराठवाडा आणि विदर्भातील काही मतदारसंघ विशेष चर्चेत आहेत. या भागांमध्ये उमेदवारी मिळवण्यासाठी अनेक नेत्यांनी जोरदार प्रयत्न सुरू केले आहेत. काही ठिकाणी बंडखोरीची शक्यता निर्माण झाल्याने पक्ष नेतृत्व सावध पावले टाकताना दिसत आहे. उमेदवारी जाहीर झाल्यानंतर काही इच्छुकांनी नाराजी व्यक्त केल्याचीही चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू आहे.
या निवडणुकीला आणखी एक विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील फुटीनंतर बदललेल्या राजकीय परिस्थितीत प्रथमच अनेक भागांत नव्या गटांची ताकद प्रत्यक्ष मतदानातून दिसून येणार आहे. त्यामुळे कोणत्या गटाला कार्यकर्त्यांचा आणि स्थानिक लोकप्रतिनिधींचा अधिक पाठिंबा आहे, याचीही कसोटी लागणार आहे.
राजकीय विश्लेषकांच्या मते, विधान परिषद निवडणुकीचे निकाल आगामी महापालिका, जिल्हा परिषद आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी दिशादर्शक ठरू शकतात. त्यामुळे सर्वच पक्ष या निवडणुकीकडे केवळ काही जागांची लढत म्हणून न पाहता भविष्यातील राजकीय समीकरणांची चाचणी म्हणून पाहत आहेत.
पुढील काही दिवसांत उमेदवारी अर्ज, प्रचारसभा, राजकीय आरोप-प्रत्यारोप आणि संभाव्य बंडखोरी यांमुळे राज्यातील राजकारण आणखी रंगण्याची चिन्हे आहेत. महायुती आपली संघटनात्मक ताकद आणि सत्तेचा प्रभाव दाखवण्याचा प्रयत्न करीत असताना, महाविकास आघाडी सत्ताधाऱ्यांना धक्का देण्यासाठी मैदानात उतरली आहे. त्यामुळे यंदाची विधान परिषद निवडणूक राज्याच्या राजकारणातील अत्यंत महत्त्वाची आणि प्रतिष्ठेची लढत ठरणार आहे.
