पिंपरी-चिंचवड :
जून महिना सुरू होऊन नऊ दिवस उलटले, तरी मावळ तालुक्यात आणि धरण क्षेत्रात पावसाने अद्याप हजेरी लावलेली नाही. पिंपरी-चिंचवड औद्योगिक नगरी आणि मावळ परिसराची संपूर्ण जीवनवाहिनी असलेल्या पवना धरणावर शहराचा पाणीपुरवठा अवलंबून असल्याने, धरणातील घटत्या पाणीसाठ्याने प्रशासनासह नागरिकांची धडधड वाढवली आहे.
सध्या पवना धरणात केवळ २२.०६% उपयुक्त पाणीसाठा शिल्लक असून, त्यातच हवामान खात्याने यंदा ‘एल् निनो’चे (हणू) सावट असल्यामुळे सरासरीपेक्षा कमी पाऊस होण्याचा अंदाज वर्तवल्याने चिंतेचे ढग गडद झाले आहेत. पाऊस लांबल्याने धरणांमधील साठा झपाट्याने कमी होत असून, शेतकरी राजा चातकासारखी पावसाची वाट पाहत डोळे लावून बसला आहे.
मावळ तालुक्यातील धरणांची सद्यस्थिती (९ जून २०२६):
पावसाने ओढ दिल्यामुळे मावळ तालुक्यातील प्रमुख तीनही धरणांमधील पाणीसाठा आता तळ गाठू लागला आहे. आज सकाळी ८.०० वाजेपर्यंतची अधिकृत आकडेवारी खालीलप्रमाणे आहे:
पवना धरण: पिंपरी-चिंचवडची तहान भागवणाऱ्या या धरणात २४०.९७ दलघमी क्षमतेपैकी आता फक्त ५३.१५ दलघमी (२२.०६%) उपयुक्त साठा उरला आहे.
आंद्रा धरण: या धरणात सध्या ८२.७५ दलघमी क्षमतेपैकी २५.६८ दलघमी (३१.०४%) उपयुक्त साठा शिल्लक आहे.
कासारसाई धरण: १६.०६ दलघमी क्षमता असलेल्या या लहान धरणात आता केवळ ३.७८ दलघमी (२३.५४%) उपयुक्त पाणी शिल्लक राहिले आहे.
बळीराजा संकटात; पेरण्या खोळंबल्या!
मावळ हा प्रामुख्याने भातशेतीचा पट्टा म्हणून ओळखला जातो. मे महिन्याच्या अखेरीस किंवा जूनच्या पहिल्या आठवड्यात धूळवाफेवर भाताची आवण (रोपवाटिका) टाकली जाते. मात्र, आज ९ तारीख उजाडली तरी पावसाचा पत्ता नसल्याने शेतकऱ्यांची चिंता कमालीची वाढली आहे. विहिरी आणि स्थानिक पाण्याचे स्त्रोत आटत चालल्याने पेरण्या कशा करायच्या, या विवंचनेत बळीराजा सापडला आहे.
‘एल् निनो’चा धोका आणि पाणी कपातीची टांगती तलवार
हवामान विभागाने यंदा ‘एल् निनो’च्या प्रभावामुळे पावसाचे प्रमाण कमी राहण्याचा इशारा आधीच दिला आहे. जर पुढील काही दिवसांत मुसळधार पाऊस झाला नाही, तर पिंपरी-चिंचवडकरांना मोठ्या पाणी कपातीला सामोरे जावे लागण्याची दाट शक्यता आहे. धरणातील मृत साठा (अचल साठा) वापरण्याची वेळ येऊ नये, यासाठी आता सर्वांना केवळ वरुणराजाच्या कृपेची प्रतीक्षा आहे.
