Mumbai-FPI चा विक्रीचा धडाका मे महिन्यातही कायम; 33 हजार कोटी रुपये भारतीय बाजारातून काढून घेतले, नेमकं कारण काय?
मुंबई(Mumbai) : भारतीय शेअर बाजारात परकीय पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांचा (FPI) विक्रीचा कल मे महिन्यातही कायम राहिला आहे. बाजारातील ताज्या आकडेवारीनुसार, एफपीआयनी मे महिन्यात आतापर्यंत सुमारे 33,000 कोटी रुपयांपेक्षा अधिक रक्कम भारतीय इक्विटी बाजारातून बाहेर काढली आहे. सलग दुसऱ्या महिन्यात दिसणाऱ्या या मोठ्या विक्रीमुळे बाजारातील अस्थिरता वाढली असून गुंतवणूकदारांमध्ये सावधगिरीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
एप्रिल महिन्यापासून सुरू झालेला हा विक्रीचा ट्रेंड मे महिन्यात अधिक तीव्र झाल्याचे दिसत आहे. सुरुवातीला काही प्रमाणात खरेदी दिसत असली तरी जागतिक बाजारातील बदलत्या घडामोडींमुळे एफपीआय पुन्हा विक्रीकडे वळले आहेत. विशेषतः अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हकडून व्याजदर कपातीबाबत स्पष्टता नसणे आणि दीर्घकाळ उच्च व्याजदर कायम राहण्याची शक्यता यामुळे परदेशी गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांकडे वळताना दिसत आहेत.
याशिवाय डॉलर निर्देशांकात झालेली मजबुतीही या विक्रीचा महत्त्वाचा घटक मानला जात आहे. डॉलर मजबूत झाल्यामुळे उदयोन्मुख बाजारांमध्ये गुंतवणूक करण्याचा धोका तुलनेने वाढतो आणि त्याचा परिणाम म्हणून भारतासारख्या बाजारातून निधी बाहेर जातो, असे बाजार तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. त्याचबरोबर गेल्या काही महिन्यांत भारतीय शेअर बाजाराने दिलेल्या चांगल्या परताव्यानंतर अनेक मोठ्या गुंतवणूकदारांनी नफा वसुलीचा (profit booking) मार्ग स्वीकारल्याचेही स्पष्ट होत आहे.
जागतिक पातळीवरील भू-राजकीय तणाव, तेलाच्या किमतीतील चढउतार आणि आर्थिक अनिश्चितता यांचाही परिणाम गुंतवणूक निर्णयांवर होत असल्याचे दिसत आहे. विशेषतः मध्य पूर्व आणि युरोपमधील तणावामुळे गुंतवणूकदार अधिक सुरक्षित गुंतवणूक पर्यायांकडे वळत आहेत. याच पार्श्वभूमीवर भारतीय बाजारातील काही क्षेत्रांचे मूल्यांकन जास्त असल्याची धारणा तयार झाल्याने एफपीआय सावध भूमिका घेत आहेत.
या सततच्या विक्रीमुळे देशांतर्गत शेअर बाजारावरही दबाव जाणवत आहे. सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये सतत चढउतार दिसत असून मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप शेअर्समध्ये अधिक अस्थिरता आहे. मात्र या परिस्थितीत देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DII) काही प्रमाणात खरेदी करून बाजाराला आधार देत आहेत, त्यामुळे मोठी घसरण टळत असल्याचे तज्ज्ञांचे निरीक्षण आहे.
बाजार विश्लेषकांच्या मते, सध्याची एफपीआय विक्री ही तात्पुरती असून जागतिक आर्थिक परिस्थिती स्थिर झाल्यास पुन्हा गुंतवणूक वाढू शकते. मात्र अल्पकालीन काळात अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे पुढील काही आठवड्यांमध्ये जागतिक घडामोडी, अमेरिकेतील व्याजदर धोरण आणि डॉलरची हालचाल यावर बाजाराची दिशा अवलंबून असेल.
दरम्यान, मे महिन्यातील 33 हजार कोटी रुपयांची एफपीआय विक्री ही भारतीय बाजारासाठी एक महत्त्वाचा इशारा मानला जात आहे. मजबूत आर्थिक वाढ आणि दीर्घकालीन गुंतवणूक क्षमता असूनही जागतिक घटकांचा प्रभाव किती मोठा असू शकतो, हे या आकडेवारीतून पुन्हा एकदा स्पष्ट झाले आहे.
